بهترین محل برای نصب مخزن آب

انتخاب محل مناسب برای نصب مخزن آب، تنها به در نظر گرفتن فضای خالی در ساختمان محدود نمی‌شود. عواملی مانند: وزن مخزن پس از پر شدن، ابعاد و شکل هندسی مخزن آب پلاستیکی، دسترسی برای سرویس و تعمیرات، آزادی عمل برای نصب سایر لوازم سیستم آبرسانی که همگی میباست پیش از انتخاب محل نصب در نظر گرفته شوند.

به همین علت ممکن است فضای مورد نظر از جهت ظاهری مناسب باشد اما از نظر فنی انتخاب درستی برای نصب مخزن آب نباشد. در این مقاله به صورت کاملا اختصاصی به 7 محل مناسب برای جانمایی و نصب مخزن آب پلاستیکی اشاره می‌کنیم.

بهترین محل برای نصب مخزن آب کجاست؟

به طورکلی، موتورخانه یا اتاق تاسیسات، پشت بام، زیر راه پله، حیاط، پارکینگ، لابی و زیر زمین از مکان‌های رایج برای نصب منبع آب پلاستیکی هستند. اما نمی‌توان برای تمام ساختمان‌ها یک محل را بهعنوان بهترین گزینه معرفی کرد. انتخاب محل مناسب به عواملی که پیش‌تر اشاره کردیم وابسته است.

نصب مخزن آب در موتور خانه یا اتاق تاسیسات

اگر ساختمان فضای کافی در موتورخانه یا اتاق تاسیسات داشته باشد، این محل یکی از ناسب‌ترین گزینه‌های پیش روی شماست.

قرار گرفتن مخزن در فضای تاسیسات باعث می‌شود تجهیزات مرتبط به سیستم آبرسانی در یک محل متمرکز شده و دسترسی به پمپ آب، لوله و شیرآلات و سایر تجهیزات آسان شود. از طرف دیگر، موتورخانه معمولا از فضای عمومی ساختمان جداست و مخزن در معرضرفت و آمد ساکنین ساختمان قرار نمی‌گیرد.

با این حال ازمحدودیت‌های این محل، ابعاد درب ورودی موتورخانه و مسیر انتقال بوده که می‌تواند دردسر ساز باشد. گاهی فضای داخلی موتورخانه برای  یک مخزن بزرگ کاملا مناسب است، اما عرض درب ورودی، راهرو یا مسیر انتقال امکان ورود مخزن را نمی‌دهد. بنابراین پیش از خرید مخزن آب، در کنار اندازه‌گیری محل نصب مخزن به مسیر انتقال و درب ورودی هم توجه کنید.

مزایای نصب مخزن در موتورخانه

• دسترسی مناسب به تجهیزات تاسیسات و آبرسانی
• امکان مدیریت بهتر لوله کشی، پمپ و مخزن آب
• دور بودن از فضای عمومی
• محافظت از مایع درون مخزن در برابر دسترسی عمومی
• محافظت از مخزن در برابر عوامل جوی

نصب مخزن آب روی پشت بام

پشت بام یکی از محل‌های رایج برای نصب مخزن آب در ساختمان‌های مسکونیو تجاری است، به خصوص زمانی که فضای کافی در داخل ساختمان وجود ندارد.

یکی از مزایای این روش، امکان استفاده از آبذخیره شدهدر شرایط قطعی برق یا توقف پمپ است. البته میزان فشار آب در این حالت به اختلاف ارتفاع مخزن نسبت به محل مصرف بستگیدارد و در برخی ساختمان‌ها ممکن است برای تامین فشارمورد نیاز، همچنان به پمپ نیاز باشد. با این وجود، وزن مخزن پر ازآبمهم‌ترین مشکل در هنگام نصب مخزن آبروی پشت‌بام است.

برای مثال، یک مخزن 1000 لیتری در حالت پر تقریبا یک تن آب در خود نگهداری می‌کند که وزن خود مخزن نیز به این عدد اضافه می‌شود. بنابراین محل قرار گیری مخزن میبایست از نظر مقاومت و تحمل بار بررسی شود. در ساختمان‌های قدیمی که از ساخت آن زمان زیادی می‌گذرد بهتر است از نصب مخزن آب روی پشت بام صرف نظر کنند.

نکات مهم نصب مخزن روی پشت‌بام

• ظرفیت و وزن مخزن پر شده بررسی شود.
• استحکام ساختمان برای تحمل وزن مخزن پر ارزیابی شود.
• کف محل نصب یکپارچه و تراز باشد.
• مسیر لوله‌های ورودی، خروجی و سرریز از قبل مشخص شود.
• برای سرویس‌های دوره‌ای و تعمیرات فضای دسترسی کافی در نظر گرفته شود.
• محل نصب تاحد امکان در کنار جان‌پناه یا دیوار قرار گیرد.

نصب مخزن آب در زیرپله

فضای زیر راه‌پله‌ها در بسیاری از ساختمان‌ها بلا استفاده است که می‌تواند از کارآمدترین محل‌ها برای نصب مخزن آب باشد. البته شکل خاص و ارتفاع محدود این محل باعث می‌شود هرمخزنی برای نصب در این فضا مناسب نباشد.

برای چنین محل‌هایی معمولا میبایست سراغ مخازنی رفت که عرض و ارتفاع کمتری داشته باشند، مخازنی مانند، مخازن زیرپله‌ای، مخازن افقی و مخازن مکعبی می‌توانند گزینه‌ای مناسب باشند. پیش از خرید، ارتفاع، طول و عرض قابل استفاده در زیرپله را با دقت اندازه‌گیری کنید، نکته‌ای که نباید فراموش شود این است که فضای مورد نیاز برای نصب پمپ آب، لوله و اتصالات را نیز در نظر بگیرید.

مزیت نصب مخزن در زیرپله

مهم‌ترین مزیت این روش، استفاده از فضای پرت ساختمان بدون ایجاد مزاحمت برای ساکنین ساختمان است.

نصب مخزن آب در حیاط

حیاط یکی دیگر از محل‌های متداول برای نصب مخزن آّ در ساختمان‌های مسکونی و مجتمع‌های بزرگ است. مزیت اصلی حیاط، دسترسی آسان و محدودیت کمتر از نظر فضای کافی برای نصب مخزن آب است. همچنین در بسیاری موارد، انتقال و جابجایی مخزن در حیاط ساده‌تر از فضای داخلی ساختمان‌ها است.

با این حال، نصب مخزن در حیاط نیازمند توجه به چند نکته است. مخزن باید روی سطحی مناسب و پایدار قرار گیرد و محل جانمایی مخزن نباید موجب مزاحمت برای رفت و آمد یا استفاده از حیاط شود. بهتراست محل نصب مخزن آب به گونه‌ای انتخاب شود که مخزن و سایر تجهیزات از دسترس کودکان دور باشد.

نصب مخزن آب در پارکینگ

در ساختمان‌هایی که فضای کافی در حیاط یا موتورخانه ندارند، پارکینگ می‌تواند یکی از گزینه‌ها قابل بررسی برا نصب مخزن آب باشد. البته نصب مخزن در پارکینگ از نظر مدیریت فضای مشاع حساس‌تر است، زیرا ممکن است فضای پارک خودرو یا مسیر عبور را محدود کند، هر چند مخازن مکعبی یا کتابی می‌تواند در تسهیل این مشکل کمک کنند.

استفاده از مخازن کم عرض در پارکینگ

یکی از راهکارهای استفاده بهتر از فضای پارکینگ، انتخاب مخازن باریک است که به مخازن کتابی یا آسان‌رو معروف هستند. این مخازن نسبت به سایر مدل‌ها، فضای کمتری را اشغال می‌کنند و در برخی شرایط می‌توان در کنار دیوار قرار بگیرند.

البته انتخاب مدل مخزن میبایست بر اساس فضای موجود، تعداد ساکنین ساختمان، میزان مصرف و مسیر لوله‌کشی انجام شود، نه صرفا بر اساس عرض کمتر. در پارکینگ به دلیل محدودیت‌های بیشتر، باید فضای کافی برای عبور خودرو، باز شدن درب‌ها، دسترسی به تجهیزات و سرویس‌های دوره‌ای، در نظر گرفته شود.

نصب مخزن آب در لابی یا طبقه همکف

تصور کنیم که تمام مکان‌های اشاره شده در بالا قابل استفاده نباشد. تنها فضای قابل استفاده بخشی از لابی یا طبقه همکف است. از نظر فنی می‌توان در صورت فراهم بودن شرایط از این فضا استفاده کرد اما از نظر معماری و استفاده عمومی، گزینه ایده‌عالی محسوب نمی‌شود.

اگر مجبور بهنصب مخزن در لابی یا طبقه همکف هستید، بهتر است از مخزنی استفاده کنید که با حداقل  اشغال فضل، ظرفیت مورد نیاز را تامین کند. در این حالت باید به موارد زیر توجه کنید.

• جلوگیری از ایجاد مزاحمت برای رفت و آمد اهالی
• حفظ مسیرهای دسترسی و خروج
• جلوگیری از نشت آب و آسیب به کف و دیوارساختمان
• امکان دسترسی به لوله‌ها و اتصالات

نصب مخزن آب در زیر زمین

زیرزمین در بسیاری از ساختمان‌ها فضای مناسبی برای قرار دادن تجهیزات ساختمان است و می‌تواند برای نصب مخزن آب نیز مورد استفاده قرار گیرد. برای نصب مخزن آب در زیر زمین میبایست به صورت اتاقک با شرایط مناسب دیواره و کف استفاده شود. به هیچ عنوان مخزن آب را به صورت دفنی در خاک قرار ندهید. زیرا ممکن است دیواره مخزن در معرض فشار خاک قرار گیرد.

قبل از انتخاب محل نصب مخزن آب به چه نکاتی توجه کنیم؟

محل نصب مخزن آب فقط بر اساس فضای خالی در دسترس انتخاب نمی‌شود. پیش از خرید منبع آب بهتر است موارد زیر را بررسی کنید.

1. وزن مخزن پس از پر شدن: وزن مخزن آب تقریبا به میزان حجم مخزن است، یعنی مخزن 1000 لیتری 1 تن وزن دارد که وزن مخزن و سایر اتصالات هم اضافه می‌شود.
2. ابعاد و شکل هندسی مخزن: ممکن است ظرفیت مورد نظر شما 1000 لیتر باشد اما مخزن عمودی در فضای مورد نظر جا نشود که میبایست از سایر مدل‌ها استفاده کنید.
3. مسیر ورود مخزن آب: یکی از اشتباهات رایج، عدم توجه به عرض درب‌های ورودی، مسیر انتقال و راه ها است که باید با ابعاد مخزن مورد نظر مقایسه شود.
4. دسترسی تعمیر و سرویس مخزن آب: مخزن آب نباید در فضایی قرار گیرد که محدودیتی برای سرویس‌های دوره ای نظافت یا تعمیر مخزن داشته باشد.
5. مسیر لوله‌کشی: هرچه مسیر لوله‌کشی پیچیده‌تر و طولانی‌تر باشد، ممکن است اجرای سیستم آبرسانی دشوارتر شود. بهتر است محل نصب مخزن با توجه به محل پمپ، ورودی آب و مسیر مصرف انتخاب شود.
6. سطح زیر زمین: مخزن باید روی سطح مناسب قرار گیرد. سطح نامناسب می‌تواند به مرور باعث آسیب به مخزن شود.

مخزن آب چند لیتری برای ساختمان مناسب است؟

ظرفیت مورد نیاز به تعداد واحدها، میزان مصرف، شرایط شبکه آب منطقه وابسته است. اما به صورت نرمال برای محاسب حجم مورد نیاز برای ذخیره آب، تعداد افراد ساختمان را در 250 لیتر (حجم اعلامی سازمان آب برای یک نفر در 12ساعت مصرف) ضرب می‌کنیم که عدد به دست آمده حجم تقریبی ذخیره آب در ساختمان شما است.

نکته قابل ذکر اینکه بهتر است، حجم ذخیره بیشتری نسبت به عدد به دست آمده را در نظر بگیرید، تا در شرایط خاص با کمبود آب رو به رو نشوید.

برای نصب مخزن آب، کدام مدل را انتخاب کنیم؟

جدول زیر راهنمای اولیه انتخاب مدل مخزن آب بر اساس فضای در دسترس است.

 جمع‌بندی

برای انتخاب محل مناسب نصب مخزن آب، ابتدا ظرفیت مورد نیاز را تعیین کنید و سپس با توجه به شرایط ساختمان، محدودیت‌ها و مکان‌های در دسترس، فضای قابل استفاده را انتخاب کنید.

اگر موتورخانه فضای کافی و مسیر دسترسی داشته باشد، می‌تواند یکی از گزینه‌ها باشد. برای نصب مخزن روی پشت بام حتما به شرایط ساختمان و میزان تحمل بار سازه توجه کنید. در فضاهایی مانند زیرپله و پارکینگ نیز با توجه به شرایط خاص هندسی و محدودیت‌های رایج، حتما از مخازن مناسب با ارگونومی محل نصب استفاده کنید. در حیاط به ایمنی مخزن و کودکان، حتما توجه کنید. برای نصب مخزن در لابی هم با مدیر ساختمان و ساکنین مشورت کنید و  در نهایت برای نصب مخزن زیرزمین حتما از اتاقک استفاده کنید و مخزن را دفن نکنید.